Techniki laserowe i ich zastosowanie w dermatologii estetycznej oraz kosmetologii.

Wraz z postępem cywilizacyjnym, ciągłym podnoszeniem naszych standardów życia, wzrasta u nas ludzi potrzeba lepszego wyglądu, atrakcyjności. Jeszcze do niedawna zaspakajaniem tych potrzeb zajmowały się gabinety fryzjerskie, kosmetyczne czy fizjoterapeutyczne, a także siłownie i solaria (dziś większość z nas jest świadoma ich szkodliwości).

Od jakiś 20 lat sytuacja powoli zaczęła się zmieniać, wraz z postępem nauki pojawiły się nowe możliwości w takich dziedzinach jak kosmetologia i medycyna estetyczna. Pozwoliło to na pozbycie się wielu defektów/ niedoskonałości skórnych, których to redukcja czy usunięcie było do tej pory niemożliwe.

Obecnie ogromną wagę przykłada się do estetyki wyglądu zewnętrznego, można nawet powiedzieć , że żyjemy w kulcie piękna. I do tego właśnie kultu jakim jest kosmetologia i medycyna estetyczna wykorzystano i połączono dziedziny z zakresu: dermatologii, medycyny estetycznej, kosmetologii i fizjoterapii.

Co raz częściej oczekiwania społeczności nie kończą się tylko na korzystnych efektach zabiegowych, ale oczekujemy także jak najmniejszego dyskomfortu podczas zabiegów, szybkiego czasu regeneracji oraz braku wyłączania nas z życia codziennego czy zawodowego.

Uruchomienie w 1960 roku pierwszego w świecie lasera rubinowego przez Theodora Maimana otworzyło drzwi do nowych możliwości w medycynie, a zaraz potem i w kosmetologii.

Od czasu, kiedy po raz pierwszy Goldman zastosował laser w leczeniu zmian skórnych, laseroterapia stała się niezbędną procedurą w leczeniu zmian skórnych w dermatologii i kosmetologii. W dziedzinach tych lasery wykorzystywane są głównie do laserowej perforacji, depilacji, usuwania tatuaży, usuwania zmian naczyniowych.

  1. Działanie lasera i jego oddziaływanie na tkanki.

Długość fali jest parametrem decydującym o przydatności w różnego rodzaju formach terapii. Lasery głęboko wnikające w głąb tkanki mogą być stosowane w celu oddziaływania na struktury położone w skórze właściwej, natomiast promieniowanie o mniejszej długości fali, ze względu na ograniczone wchłanianie, tylko na struktury położone powierzchownie.

Drugim parametrem fizycznym determinującym głębokość wnikania wiązki do skóry jest gęstość energii oraz wielkość naświetlanego pola określane jako spot.

Biologiczne efekty zachodzące w tkance pod wpływem światła laserowego zależą w dużym stopniu od mocy lasera. Lasery małej mocy stymulują procesy fotobiochemiczne wywołując w komórkach zmiany metaboliczne. Wraz ze wzrostem mocy promieniowania dochodzi w tkankach do procesów termicznych. Efekt biologiczny zależny jest od uzyskanej w tkance temperatury. W rezultacie reakcji fototermicznych dochodzi do koagulacji, karbonizacji lub odparowania.

Istotą ablacji jest odparowanie struktur powierzchniowych skóry do stanu gazowego z pominięciem stanu ciekłego. W tym celu wykorzystywane są głównie lasery CO2 (w zależności od mocy mamy do czynienia z precyzyjnym cięciem lub odparowaniem tkanki).

Kolejny efekt to oddziaływanie destrukcyjne, nietrermiczne takie jak fotorozdrabnianie bądź fotorozerwanie. Z tego rodzaju efektem mamy do czynienia podczas stosowania bardzo krótkich impulsów o ekstrymalnie wysokiej mocy. Charakter zmian jest zazwyczaj tak szybki, że efekt impulsu laserowego ma postać lokalnej eksplozji, za który odpowiedzialna jest fala akustyczna.

Tego typu zjawiska zachodzą zazwyczaj podczas stosowania lasera typu Q-Switched (najczęściej stosowane do usuwania tatuaży).

Efekty fototermiczne zachodzące w tkance.

Temperatura (°C)

Proces fototermiczny

37-43 fotobioaktywacja termiczna
43-60 fotohipertermia- odwracalna denaturacja białek, uszkodzenie błon komórkowych, obrzęki, denaturacja enzymów
60-80 fotodenaturacja- nieodwracalna denaturacja białek
80-90 fotokoagulacja- nerkoza (martwica), ale bez natychmiastowego zniszczenia
90-100 fotoodparowanie wody
100-300 fotoodparowanie tkanek
>300 zwęglenie tkanek
  1. IPL- (intense pulsed light) jest to urządzenie, które nie jest laserem,natomiast emituje niekoherentną wiązkę światła o dużej energii, porównywalnej z laserami wysokoenergetycznymi w szerokim paśmie. Znajduje podobne zastosowanie w kosmetologii, medycynie estetycznej i dermatologii. W IPL źródłem światła jest lampa łukowa, najczęściej wypełniona ksenonem. Lampy IPL emitują zakres światła w zakresie 400-980nm lub 560-1200nm, ich energia może być więc absorbowana przez wiele chromatoforów skóry. W celu uzyskania pożądanego zakresu widma stosuje się filtry odcinające.W celu uniknięcia poparzeń konieczne jest w tym przypadku ograniczenie gęstości energii. Wraz z e zmniejszeniem gęstości zmniejsza się skuteczność zabieguPromieniowanie emitowane przez lampy IPL stosuje się w celu:– usuwania powierzchownych zmian naczyniowych– usuwania niepożądanego owłosienia– fotoodmładzania– usuwania przebarwień
  2. Laserowe metody usuwania tatuaży-metoda ablacyjna przeprowadzana za pomocą lasera CO2. Ten typ lasera powoduje odparowanie tkanki wraz z barwnikiem. Umożliwia usunięcie tatuażu niezależnie od zastosowanego barwnika. Usunięcie metodą ablacyjną wiąże się z bliznowaceniem. Po zabiegu faktura tkanki ulega zmianie, powstają również odbarwienia w miejscu naświetlań.
  3. – metoda fototermolizy- w przypadku usuwania tatuaży metodą docelową, która ma ulec uszkodzeniu jest tusz zawarty w komórkach. Ponieważ tatuaże wykonane są w różnych kolorach, w celu ich usunięcia niezbędna jest długość fali,której energia jest lepiej pochłaniana przez barwnik niż struktury okoliczne.
  4. W usuwaniu tatuaży stosuje się lasery emitujące impulsy rzędu nanosekund, określane jako Q-Swiched.

Lasery pracujące w trybie Q-Switched stosowane do usuwania tatuaży.

Laser

Długość fali

Aleksandrytowy 755nm
Nd-Yag KTP 1064/532nm
Rubinowy 694nm
  1. Laserowe usuwanie zmian naczyniowych.W leczeniu tych zmian chromatoforem docelowym jest oksyhemoglobina, dla której maximum absorpcji promieniowania przypada przy długości fali 418, 542,577nm. Energia świetlna jest pochłaniana przez oksyhemoglobine i zamieniana w ciepło. Do krzepnięcia krwi wewnątrz naczynia dochodzi w temperaturze powyżej 70°C. Ciepło przenoszone zostaje na ściany naczynia, wywołując jego koagulację co w rezultacie prowadzi do jego zamknięcia. Efekt koagulacji naczynia jest widoczny natychmiast w postaci zbielenia miejsca naświetlania.Obecnie najbardziej popularnym laserem do leczenia powierzchownych zmian naczyniowych jest laser Nd-Yag Emituje on światło o długości 1064nm (podczerwień). Dzięki zastosowaniu kryształu zmienia się częstotliwość fali i uzyskuje wiązkę laserową o długości 532nm (zieleń). Tego typu lasery określane są jako lasery KTP.W leczeniu zmian płytko położonych, takich jak teleangiektazje stosuje się również IPL.Laserami z wyboru w przypadku leczenia zmian naczyniowych położonych głębiej są: aleksandrytowy 755nm, lasery diodowe (800-810nm), Nd-Yag 1064nm.
  1. Laserowe usuwanie owłosienia.W przypadku depilacji laserowej istotnym czynnikiem decydującym o powodzeniu terapii jest kolor włosa. Efekt termiczny wywołany w strukturze docelowej zależny jest od stopnia wysycenia specyficznym chromatoforem. W przypadku depilacji laserowej chromatoforem jest melanina.Koncepcje dotyczące metodyki usuwania włosów sugerują, że komórki macierzyste wybrzuszenia, brodawka włosa i macierz włosa muszą być naświetlane laserem w fazie anagenowej.Pernamentna utrata owłosienia nie u każdego pacjenta jest możliwa do osiągnięcia. Na efekt terapii składa się wiele czynników, takich jak: kolor, grubość i gęstość włosa, fototyp skóry, stan skóry, okolica ciała poddawana zabiegowi, wiek pacjenta, płeć , zaburzenia hormonalne. Zakres uzyskiwanych rezultatów można przedstawić jako: zmniejszenie liczby włosów, zmniejszenie grubości włosów, spowolnienie odrostu, poprawa wyglądu skóry.Czasową utratę owłosienia stosunkowo łatwo uzyskać przy niskich wartościach energii. Dawka tak niska jak 3-5J/cm² może wywołać czasową i częściową utratę owłosienia, nawet do 1-6 miesięcy. Pernamentne usunięcie włosów zachodzi przy większych wartościach energii, w praktyce w zależności od stosowanego systemu laserowego stosuje się wartości 10-80J/cm².

Urządzenie laserowe stosowane w celu laserowego usunięcia nadmiernego owłosienia.

Rodzaj lasera

Długość fali

laser rubinowy (długi impuls) 694nm
laser diodowy (długi impuls) 800 i 810nm
laser aleksandrytowy (długi impuls) 755nm
laser Nd-Yag (długi impuls) 1064nm
laser Nd-Yag (długi impuls- tryb pracy-Q-Switched) 1064nm